NerkiWszystkie choroby

Choroba Addisona – objawy, przyczyny, leczenie

Choroba Addisona (znana również jako pierwotna niewydolność kory nadnerczy lub niedoczynność nadnerczy) jest rzadkim zaburzeniem w nadnerczach.

Nadnercza to dwa małe gruczoły, które znajdują się na nerkach. Wytwarzają dwa niezbędne hormony: kortyzol i aldosteron.

W chorobie Addisona dochodzi do uszkodzenia gruczołu nadnercza, a także niewystarczającej ilości kortyzolu i aldosteronu.

Może wystąpić u ludzi w każdym wieku, choć najczęściej występuje u osób w wieku 30-50 lat. Częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn.

 

choroba addisona

Choroba Addisona – Objawy

Na początku choroba Addisona może być trudna do wykrycia, ponieważ wczesne objawy są podobne do objawów wielu innych chorób.

Początkowe objawy choroby Addisona mogą obejmować:

  • zmęczenie (brak energii lub motywacji)
  • letarg (nietypowa senność lub zmęczenie)
  • słabe mięśnie
  • łagodna depresja lub drażliwość
  • utrata apetytu i niezamierzona utrata masy ciała
  • potrzeba częstego oddawania moczu
  • zwiększone pragnienie
  • wzmożone zainteresowanie słonymi potrawami

Odwodnienie może być wczesnym objawem choroby Addisona. Jest to spowodowane brakiem hormonu aldosteronu w organizmie, który służy do regulowania równowagi soli i wody.

Późniejsze objawy 

Dalsze objawy choroby Addisona mają tendencję do stopniowego rozwoju w ciągu miesięcy lub lat.

Dalsze objawy choroby Addisona:

  • niskie ciśnienie krwi, gdy wstajesz, co może powodować zawroty głowy i omdlenia
  • mdłości
  • wymioty
  • biegunka
  • ból brzucha, stawów lub pleców
  • skurcze mięśni
  • chroniczne wyczerpanie, które może powodować depresję
  • brązowawe przebarwienia skóry, warg i dziąseł
  • obniżone libido, szczególnie u kobiet

Niektóre kobiety mogą również mieć nieregularne miesiączki lub całkowicie ominąć niektóre z nich.

U niektórych osób z chorobą Addisona występuje również niski poziom cukru we krwi (hipoglikemia).

Może to powodować objawy, takie jak trudności z koncentracją, dezorientacja, niepokój, a nawet utrata przytomności (szczególnie u dzieci).

Jeśli masz objawy choroby Addisona, skontaktuj się ze swoim lekarzem rodzinnym, aby zdiagnozować lub wykluczyć chorobę. Objawy te zwykle ustępują po odpowiednim leczeniu.

Przełom nadnerczowy, kryzys nadnerczy 

Jeśli choroba Addisona pozostanie nieleczona, poziom hormonów produkowanych przez nadnercze stopniowo się zmniejsza.

Powoduje to, że objawy stają się coraz gorsze i ostatecznie prowadzą do sytuacji zagrażającej życiu zwanej przełomem nadnerczowym lub Addisonowym.

Podczas przełomu nadnerczowego objawy choroby Addisona pojawiają się szybko i są poważne.

Może się to zdarzyć, gdy już doświadczasz pierwszych objawów lub bez żadnych objawów.

Oznaki kryzysu nadnerczy to:

  • odwodnienie
  • blada, zimna, lepka skóra
  • zmęczenie
  • szybki, płytki oddech
  • zawroty głowy
  • ciężkie wymioty i biegunka
  • silne osłabienie mięśni
  • ból głowy
  • obezwładniająca senność lub utrata przytomności

Kryzys nadnerczy to poważny przypadek medyczny. Nieleczony może być śmiertelny. Jeśli uważasz, że ty lub ktoś, kogo znasz z chorobą Addisona, ma kryzys nadnerczy, wybierz 112 i wezwij karetkę pogotwia. Jeśli przełom nadnerczowy nie jest leczony, może doprowadzić do śpiączki i śmierci.

Istnieje również ryzyko, że twój mózg nie dostanie wystarczającej ilości tlenu, jeśli leczenie zostanie opóźnione, co może spowodować trwałą niepełnosprawność.

 

Choroba Addisona – Przyczyny 

Choroba Addisona rozwija się, gdy zewnętrzna warstwa nadnerczy (kory nadnerczy) jest uszkodzona i zmniejsza się poziom hormonów, które produkuje.

Problemy z układem odpornościowym

Problem z układem odpornościowym jest najczęstszą przyczyną choroby Addisona, co stanowi 70-90% przypadków.

Układ odpornościowy jest obroną organizmu przed infekcjami i chorobami. Jeśli jesteś chory, twój układ odpornościowy wytwarza przeciwciała (specjalny rodzaj białka, który niszczy przenoszące się choroby i toksyny).

Te przeciwciała atakują przyczynę choroby. Jednakże, jeśli zaczną się problemy z twoim układem odpornościowym, może zacząć on atakować twoje własne zdrowe tkanki i narządy.

Jest to znane jako zaburzenie autoimmunologiczne. Choroba Addisona może się rozwinąć, jeśli twój układ odpornościowy atakuje nadnercze i poważnie uszkadza korę nadnerczy. Kiedy 90% kory nadnerczy zostanie zniszczone, twoje nadnercza nie będą w stanie wyprodukować wystarczającej ilości hormonów – kortyzolu i aldosteronu.

Kiedy poziomy tych substancji zaczną się zmniejszać, wystąpią objawy choroby Addisona. Nie jest do końca jasne, dlaczego niektórzy ludzie mają problemy ze swoim układem odpornościowym, chociaż może to być zależne od genów.

Genetyka 

Badania wykazały, że u niektórych osób z pewnymi genami częściej występują zaburzenia autoimmunologiczne. Nie jest jasne, w jaki sposób te geny prowadzą do choroby Addisona i podobnych chorób, ale to oznacza, że ​​ryzyko rozwoju choroby Addisona zwiększa się, jeśli ty lub ktoś z bliskiej rodziny ma problem autoimmunologiczny:

  • bielactwo nabyte – przewlekły (długotrwały) stan, który powoduje powstawanie na skórze bladych, białych plam
  • cukrzyca typu 1 – przewlekła choroba spowodowana zbyt dużą ilością glukozy we krwi
  • niedoczynność tarczycy

Inne przyczyny 

Gruźlica jest najczęstszą przyczyną choroby Addisona na świecie. Gruźlica jest infekcją bakteryjną, która najczęściej atakuje płuca, ale może również przenosić się na inne części ciała. Może to wywołać chorobę Addisona, jeśli uszkodzi ona nadnercza.

Inne możliwe przyczyny choroby Addisona obejmują:

  • infekcje – takie jak te związane z AIDS lub infekcjami grzybiczymi
  • krwotok – bardzo ciężkie krwawienie do nadnerczy, czasami związane z zapaleniem opon mózgowych lub innymi rodzajami ciężkiej sepsy
  • rak – jeśli komórki rakowe z innych części ciała rozprzestrzenią się na nadnercze
  • amyloidoza – choroba, w której amyloid, białko wytwarzane przez komórki szpiku kostnego, gromadzi się w nadnerczach i uszkadza je
  • chirurgiczne usunięcie obu nadnerczy (adrenalektomia) – na przykład usunięcie guza
  • adrenoleukodystrofia (ALD) – rzadkie, dziedziczne schorzenie wpływające na nadnercza i komórki nerwowe w mózgu, które najczęściej dotyka młodych chłopców
  • niektóre zabiegi potrzebne dla zespołu Cushinga – zbiór objawów spowodowany bardzo wysokim poziomem kortyzolu w organizmie

Choroba Addisona – diagnoza

Aby zdiagnozować chorobę Addisona, lekarz najpierw zapyta o objawy i przejrzy historię chorób jakie do tej pory przebyłeś.

Może również zapytać, czy ktoś z twojej rodziny ma chorobę autoimmunologiczną (problem z układem odpornościowym).

Twój lekarz zbada skórę pod kątem jakichkolwiek brązowych przebarwień, szczególnie w niektórych obszarach, takich jak:

  • dłoń
  • zgięcie łokcia
  • wszelkie blizny
  • twoje usta i dziąsła

Przebarwienia nie występują we wszystkich przypadkach choroby Addisona.

Zostaniesz również zbadany pod kątem niskiego ciśnienia krwi podczas leżenia i ponownie wkrótce po wstaniu.

Ma to na celu sprawdzenie, czy pacjent ma niedociśnienie ortostatyczne lub posturalne (niskie ciśnienie krwi po zmianie pozycji).

Badania krwi

Jeśli podejrzewa się chorobę Addisona, przeprowadzane są badania krwi w celu pomiaru stężenia sodu, potasu i kortyzolu w organizmie. Niski poziom sodu, wysoki poziom potasu lub niski poziom kortyzolu może wskazywać na chorobę Addisona.

Być może będziesz musiał odwiedzić specjalistę od hormonalnego leczenia szpitalnego (endokrynologa), który zbada twoją krew pod kątem następujących objawów:

  • niski poziom aldosteronu hormonalnego
  • wysoki poziom hormonu adrenokortykotropowego (ACTH)
  • niski poziom glukozy (cukier stosowany do produkcji energii)

Każde z powyższych może być oznaką choroby Addisona.

Test czynności tarczycy

Twoja tarczyca znajduje się w szyi. Wytwarza hormony, które kontrolują wzrost twojego ciała i metabolizm.

Ludzie z chorobą Addisona często mają niedoczynność tarczycy, co oznacza, że tarczyca nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów.

Badając poziom pewnych hormonów we krwi, twój endokrynolog (specjalista w zakresie chorób hormonalnych) może ustalić, czy masz niedoczynność tarczycy.

Skany

W niektórych przypadkach może być potrzebny skan nadnerczy – może to być tomografia komputerowa (CT) lub obrazowanie rezonansu magnetycznego (MRI).

Diagnoza podczas kryzysu nadnerczy

Jeśli choroba Addisona pozostanie nieleczona, doprowadzi to ostatecznie do kryzysu nadnerczy. Od tego momentu objawy choroby Addisona pojawiają się szybko i są poważne.

Jeśli to możliwe, krew jest pobierana i testowana pod kątem jakichkolwiek nieprawidłowości. Podczas oczekiwania na wyniki, leczenie można rozpocząć za pomocą zastrzyków steroidowych oraz płynów zawierających sól i glukozę.

Choroba Addisona – leczenie

Jeśli masz chorobę Addisona, musisz codziennie przyjmować leki, aby zastąpić utracone hormony. Powinno to pomóc w prowadzeniu aktywnego życia, chociaż wiele osób uważa, że nadal musi radzić sobie ze zmęczeniem.

W niektórych przypadkach można leczyć podstawowe przyczyny choroby Addisona. Na przykład gruźlica jest leczona cyklem antybiotyków przez okres co najmniej sześciu miesięcy.

Jednak większość przypadków jest spowodowana problemem z układem odpornościowym, którego nie można wyleczyć.

Leki na chorobę Addisona

Leczenie zwykle obejmuje zastępczą terapię kortykosteroidami przez całe życie. Kortykosteroidy stosowane są w celu zastąpienia hormonów kortyzolu i aldosteronu, których organizm już nie produkuje. Zwykle przyjmuje się je w postaci tabletek dwa lub trzy razy dziennie.

W większości przypadków do zastąpienia kortyzolu stosowany jest lek zwany hydrokortyzonem. Inne możliwe leki to prednizolon lub deksametazon, choć są one rzadziej stosowane.

Aldosteron zastępuje się lekiem zwanym fludrokortyzonem. Twój lekarz może również poprosić cię o dodanie soli do codziennej diety, ale jeśli bierzesz wystarczająco dużo fludrokortyzonu, może to nie być konieczne. W przeciwieństwie do większości ludzi, jeśli czujesz potrzebę jedzenia czegoś słonego, powinieneś to zjeść.

Ogólnie rzecz biorąc, leki stosowane w chorobie Addisona nie mają skutków ubocznych, chyba że dawka jest zbyt wysoka. Jeśli przyjmujesz większą dawkę niż to konieczne przez długi czas, istnieje ryzyko wystąpienia problemów, takich jak osłabienie kości (osteoporoza), wahania nastroju i trudności w zasypianiu (bezsenność).

Życie z chorobą Addisona

Wiele osób z chorobą Addisona twierdzi, że ​​zażywanie leków umożliwia im kontynuowanie normalnej diety i wykonywanie ćwiczeń fizycznych. Jednak napady zmęczenia są powszechne i może zająć trochę czasu, żeby nauczyć się z nimi sobie radzić.

U niektórych osób mogą rozwijać się schorzenia, takie jak cukrzyca lub niedoczynność tarczycy, które wymagają dodatkowego leczenia.

Zazwyczaj będziesz potrzebować wizyty u endokrynologa co 6-12 miesięcy, aby mógł on sprawdzić postępy i dostosować dawkę leku, jeśli to konieczne.

Nie branie leku może doprowadzić do poważnego stanu, zwanego kryzysem nadnerczy, dlatego:

  • pamiętaj, aby zachować swoje recepty
  • trzymaj zapasowe leki w razie wypadku – na przykład w samochodzie lub w pracy i zawsze noś ze sobą zapasowe leki
  • przyjmuj leki codziennie we właściwym czasie
  • zapakuj dodatkowe leki gdy podróżujesz – zwykle podwójną ilość jakiej normalnie potrzebujesz, plus twój zestaw do zastrzyków
  • noś lekarstwa w bagażu podręcznym, jeśli podróżujesz samolotem, z notatką od lekarza wyjaśniającą dlaczego jest to konieczne

Możesz również poinformować bliskich przyjaciół lub kolegów o swoim stanie zdrowia. Powiedz im o objawach kryzysu nadnerczowego i o tym, co powinni zrobić, jeśli wystąpią.

Bransoletki medyczne

Warto również nosić bransoletkę lub naszyjnik z ostrzeżeniem medycznym, informującą o tym, że masz chorobę Addisona.

Po poważnym wypadku, takim jak wypadek samochodowy, zdrowy człowiek produkuje więcej kortyzolu. Pomaga to uporać się ze stresującą sytuacją i dodatkowym obciążeniem organizmu wynikającym z poważnych obrażeń. Ponieważ twoje ciało nie może wytworzyć kortyzolu, będziesz potrzebował zastrzyku hydrokortyzonu, aby go zastąpić i zapobiec zaburzeniu czynności nadnerczy.

Noszenie bransoletki z alarmem medycznym poinformuje personel medyczny o twoim stanie i będą wiedzieć jakich leków potrzebujesz.

Bransoletki lub naszyjniki z medycznymi ostrzeżeniami to biżuteria z wygrawerowaną chorobą i numerem alarmowym. Są one dostępne u wielu sprzedawców.

Jeśli musisz pozostać w szpitalu, pracownicy służby zdrowia odpowiedzialni za opiekę będą również musieli wiedzieć, że potrzebujesz sterydowego leku zastępczego przez cały pobyt. Ważne jest, aby pamiętać, że to nadal obowiązuje, jeśli nie powinieneś jeść ani pić (doustnie) z jakiegokolwiek powodu.

Dostosowywanie leków

W niektórych przypadkach leki mogą wymagać dostosowania w celu uwzględnienia dodatkowego obciążenia organizmu. Na przykład, może być konieczne zwiększenie dawki leku, jeśli zaistnieje któraś z poniższych sytuacji:

  • choroba lub infekcja – szczególnie jeśli masz wysoką temperaturę 37,5 ° C i wyższą
  • wypadek, np. wypadek samochodowy
  • zabieg operacyjny, stomatologiczny lub medyczny (np. wypełnienie zęba lub endoskopia)
  • branie udziału w forsownych ćwiczeniach, które zwykle nie są częścią twojego codziennego życia

To pomoże Twojemu ciału poradzić sobie z dodatkowym stresem. Twój endokrynolog będzie monitorował twoją dawkę leków i doradzał we wszelkich zmianach. Z biegiem czasu, kiedy przyzwyczaisz się do choroby i dowiesz się, co może wywołać twoje objawy, możesz nauczyć się samodzielnie dostosowywać leki. Jeśli jednak nie masz pewności, zawsze skonsultuj się ze swoim lekarzem lub specjalistą.

Leczenie w nagłych wypadkach

Ty i partner lub członek rodziny możecie zostać przeszkoleni do podawania zastrzyku hydrokortyzonu w nagłych wypadkach.

Może to być konieczne w przypadku wstrząsu po urazie, wymiotów lub biegunki i braku możliwości przyjmowania doustnych leków. To może się zdarzyć, jeśli jesteś w ciąży i masz poranne nudności. Twój endokrynolog omówi z tobą, kiedy konieczne może być wstrzyknięcie.

Jeśli musisz podać hydrokortyzon w stanie nagłego wypadku, natychmiast skontaktuj się z lekarzem rodzinnym. Sprawdź, jakie usługi medyczne działające poza normalnymi godzinami pracy są dostępne w twojej okolicy, na wypadek, gdyby nagły wypadek zdarzył się w takich właśnie godzinach.

Leczenie kryzysu nadnerczy

Kryzys nadnerczy lub kryzys Addisona wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Wybierz 112 aby poprosić o karetkę pogotowia, jeśli Ty lub ktoś, kogo znasz, doświadcza kryzysu nadnerczy.

Oznaki kryzysu nadnerczy to:

  • ciężkie odwodnienie
  • blada, zimna, lepka skóra
  • wyczerpanie
  • szybki, płytki oddech
  • zawroty głowy
  • ciężkie wymioty i biegunka
  • silne osłabienie mięśni
  • ból głowy
  • senność lub utrata przytomności

W szpitalu dostaniesz dużo płynów przez żyłę w ramieniu, aby twój organizm został nawodniony. Płyny te będą zawierały mieszaninę soli i cukrów (sodu, glukozy i dekstrozy), które zastąpią te, których brakuje w twoim ciele. Zostanie również wstrzyknięty hydrokortyzon, który zastąpi brakujący hormon kortyzolu.

Wszelkie podstawowe przyczyny kryzysu nadnerczy, takie jak infekcja, będą również leczone w szpitalu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *